ABD'den Türkiye'ye iadesi gerçekleştirilen Zeugma kökenli 13'üncü mozaik paneli, düzenlenen törenle Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'ndeki yerine yerleştirildi. Törene katılan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, kültürel mirasın korunması ve yurt dışına kaçırılan eserlerin yeniden ait oldukları topraklara kazandırılması için yürütülen çalışmaların kararlılıkla sürdüğünü söyledi.
Gaziantep'te düzenlenen programa Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, AK Parti Gaziantep İl Başkanı Fatih Muhaddis Fedaioğlu, MHP Gaziantep İl Başkanı Mehmet Sait Kılıç, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılıkla Mücadele Dairesi Başkanı Zeynep Boz da katıldı.
Konuşmasında Zeugma Antik Kenti'nin dünya kültür mirası açısından taşıdığı öneme dikkat çeken Bakan Ersoy, kamuoyunda "Çingene Kızı" mozaiği olarak bilinen eserin eksik parçalarından birinin daha ana vatanına dönmesinin, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede önemli bir başarı olduğunu ifade etti. Zeugma'nın Roma döneminin en önemli kentlerinden biri olduğunu belirten Ersoy, bu mozaiklerin yalnızca Gaziantep'in değil, Türkiye'nin de en önemli kültürel simgeleri arasında yer aldığını vurguladı.
1960'lı yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılar sonucunda çok sayıda mozaik panelinin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını hatırlatan Ersoy, 2018 yılında ABD'deki Bowling Green State Üniversitesi'nden aynı kompozisyona ait 12 panelin Türkiye'ye getirildiğini anımsattı. Daha sonra Gaziantepli ustalar tarafından hazırlanan replikaların üniversiteye teslim edildiğini belirten Ersoy, bu sürecin kültürel miras alanındaki uluslararası iş birliğinin önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.
Türkiye'ye kazandırılan 13'üncü panelin hikâyesini de paylaşan Ersoy, panelin aynı kompozisyona ait olduğunun bilimsel araştırmalarla ortaya konulduğunu ifade etti. Eserin uluslararası bir müzayedede yeniden satışa sunulmasının ardından iade sürecinin hızlandırıldığını belirten Ersoy, ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi'nin yürüttüğü çalışmalar sonucunda panelin Türkiye'ye getirilmesinin sağlandığını kaydetti.
Kültür varlıklarının korunması konusunda ABD ile yürütülen iş birliğine de değinen Bakan Ersoy, 2021 yılında imzalanan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı'nın eser iadelerinde önemli rol oynadığını söyledi. Bu iş birliğinin yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını açıklayan Ersoy, son yıllarda Boubon Antik Kenti kökenli birçok eser ile Marcus Aurelius, Lucius Verus ve Septimius Severus'a ait tarihi eserlerin de aynı çalışmalar kapsamında Türkiye'ye kazandırıldığını ifade etti.
Ersoy, kültür varlıklarının ülkeye dönüşünün yalnızca ABD ile sınırlı olmadığını belirterek, İtalya'nın desteğiyle 2023 yılında Türkiye'ye getirilen ve Zeugma Antik Kenti'nden kaçırılan "Satornila Steli"nin de bu alandaki önemli kazanımlardan biri olduğunu hatırlattı.
Konuşmasında, iadesi sağlanan mozaik panelinin yalnızca tek bir eserin geri dönüşünü değil, tarihî bir kompozisyonun eksik kalan parçasının tamamlanmasını temsil ettiğini vurgulayan Ersoy, bu tür iadelerin kültürel hafızanın yeniden inşasına katkı sunduğunu dile getirdi. Eksik parçaların ait oldukları yerlere dönmesiyle hem bilimsel çalışmaların daha sağlıklı yürütülebildiğini hem de kültürel mirasın bütünlüğünün yeniden sağlandığını söyledi.
Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede elde edilen sonuçlara da değinen Bakan Ersoy, 2002 yılından bu yana toplam 13 bin 454 kültür varlığının Türkiye'ye kazandırıldığını, bunların 9 bin 139'unun son sekiz yılda gerçekleştirilen çalışmalar sayesinde iade edildiğini açıkladı. Ersoy, Türkiye'nin bu alanda uluslararası ölçekte örnek gösterilen ülkeler arasında yer aldığını belirterek, yurt dışına kaçırılan tüm eserler ait oldukları topraklara dönene kadar mücadelenin aynı kararlılıkla devam edeceğini sözlerine ekledi.
Yorumlar
Kalan Karakter: