Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), geleneksel hale gelen “Üretimden Satışlara Göre 100 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar tarafından açıklanan veriler, Ege sanayisinin üretim gücünü korumasına rağmen kârlılık, ihracat ve yatırım tarafında zorlu bir dönemden geçtiğini ortaya koydu.
EBSO Çok Amaçlı Toplantı Salonu’nda düzenlenen toplantıda konuşan Yorgancılar, sanayicinin üretmeye devam ettiğini ancak ekonomik koşullar nedeniyle kazanç sağlayamadığını belirterek dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
“Sanayici Satış Yapıyor Ama Kazanamıyor”
Araştırma sonuçlarına göre Ege’nin en büyük 100 sanayi kuruluşunun üretimden satışları ve net satışları cari bazda yaklaşık yüzde 24 arttı. Ancak bu artışın yıllık enflasyonun altında kaldığını vurgulayan Yorgancılar, firmaların reel anlamda küçüldüğünü söyledi.
“Sanayici satış yapıyor ancak enflasyonun altında kaldığı için para kazanamıyor” diyen Yorgancılar, sanayi sektörünün son yılların en zorlu dönemlerinden birini yaşadığına dikkat çekti.
Kapasite Kullanımı ve PMI Geriledi
Açıklanan veriler, üretim tarafındaki yavaşlamayı da ortaya koydu.
- Kapasite kullanım oranı 2023 yılında yüzde 76,3 iken 2025 yılında yüzde 74,3’e düştü.
- Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 49,8’den 47,3’e geriledi.
- İmalat sanayisinin toplam yatırım harcamaları içindeki payı yüzde 16,6’dan yüzde 15,9’a indi.
Öte yandan Ar-Ge harcamalarının net satışlar içindeki payı yüzde 1,31’den yüzde 1,33’e yükselirken, Ar-Ge yatırımlarının yüzde 16’sının yabancı sermayeli şirketler tarafından gerçekleştirildiği açıklandı.
İhracatta Türkiye ile İzmir Arasındaki Fark Açıldı
İzmir’in ihracat performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yorgancılar, kentin yıllık ihracatının 17 milyar dolar, ithalatının ise yaklaşık 12 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirtti.
Ancak EBSO’nun ilk 100 firmasının ihracat performansının son iki yıldır gerileme eğiliminde olduğunu vurgulayan Yorgancılar, “Türkiye genelinde ihracat yüzde 4,4 artarken İzmir’de bu oran yüzde 0,9 seviyesinde kaldı” dedi.
Borçlar Artıyor, Öz Kaynaklar Azalıyor
Araştırma sonuçları sanayicinin finansman tarafında da zorlandığını gösterdi.
Firmaların borçluluk oranlarında yükseliş yaşanırken, öz kaynaklarında gerileme görüldü.
- Kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payı yüzde 77’ye ulaştı.
- Borç/öz kaynak oranı yüzde 113 seviyesine yükseldi.
Bu oran Avrupa ortalamasının yaklaşık iki katı olarak dikkat çekti.
“Öngörülebilirlik Sanayicinin En Büyük Beklentisi”
Ekonomide yaşanan belirsizliklerin yatırım kararlarını olumsuz etkilediğini belirten Yorgancılar, sanayicinin en büyük beklentisinin öngörülebilirlik olduğunu söyledi.
Kur artışlarının enflasyon seviyesinde gerçekleşmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve devletin KDV alacaklarını daha hızlı ödemesi gerektiğini ifade eden Yorgancılar, “Bir ülkenin üretici ülke olabilmesi için sanayi üretiminin artması gerekiyor” dedi.
Dikkat Çeken Sitem: “Yıllar Önce Uyardık”
Konuşmasında geçmiş yıllarda yaptığı uyarıları da hatırlatan Yorgancılar, üretimin batıdan doğuya kaydığına ve Avrupa Birliği’nin Hindistan ile yapacağı ticaret anlaşmalarına yıllar önce dikkat çektiğini belirterek, gerekli önlemlerin alınmamasından yakındı.
“Bugün yaşadığımız birçok sorunu yıllar önce söyledik. Peki o günden bugüne ne yaptık?” sözleriyle ekonomi yönetimine dolaylı eleştiride bulundu.
Ege’nin Sanayi Devleri Belli Oldu
EBSO’nun açıkladığı listeye göre üretimden satışlarda ilk üç sırada:
- Star Rafineri
- TÜPRAŞ İzmir Rafinerisi
- Petkim
yer aldı.
İlk 10’da ayrıca İzmir Demir Çelik, Philip Morris, JTI, Abalıoğlu Yağ, Lezita, Kardemir ve Kocaer Çelik gibi sektörlerinin önde gelen şirketleri bulunuyor.
Bu yıl açıklanan listede 9 yeni firma ilk 100 arasına girerken, 51 şirket sıralamasını yükseltti. Kâr açıklayan firma sayısı 82’den 66’ya, ihracat yapan firma sayısı ise 96’dan 90’a geriledi.
Açıklanan veriler, Ege sanayisinin üretim gücünü koruduğunu ancak kârlılık, ihracat ve yatırım tarafında önemli sınamalarla karşı karşıya olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Yorumlar
Kalan Karakter: