Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Funda Karaduman Yalçın, klima kullanımında ideal sıcaklık değerlerine uyulmasının büyük önem taşıdığını belirterek, cihazların 23 ile 26 derece arasında çalıştırılmasını önerdi. Yalçın, hava akımının doğrudan kişilerin üzerine gelmemesi gerektiğini ifade ederken, cihazların periyodik bakımının da aksatılmaması gerektiğini söyledi.

Yanlış klima kullanımının en sık neden olduğu sağlık problemlerinin başında üst solunum yolu enfeksiyonlarının geldiğini kaydeden Yalçın, aşırı soğutulan ve nem oranı düşen ortamlarda burun ile boğazın doğal savunma mekanizmasının zayıflayabileceğini dile getirdi. Bu durumun boğaz ağrısı, öksürük, ses kısıklığı, farenjit ve sinüzit gibi rahatsızlıklara zemin hazırlayabileceğini belirtti.

Sıcak bir ortamdan ani şekilde soğuk ortama geçmenin vücudun ısı dengesini olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Yalçın, bunun baş ağrısı, halsizlik ve yorgunluk hissine yol açabileceğini söyledi. Uzun süre boyun, omuz, sırt ve bel bölgelerine doğrudan gelen soğuk hava akımının ise kas spazmları ile eklem ağrılarını tetikleyebileceğine dikkat çekti. Ayrıca hassas bünyelerde yüz bölgesine sürekli üflenen soğuk havanın yüz sinirlerini etkileyerek yüz felci riskini artırabileceğini ifade etti.

Klima filtrelerinin düzenli temizlenmesinin de sağlık açısından kritik önem taşıdığını belirten Yalçın, filtrelerde biriken toz, polen ve küf gibi alerjenlerin ortama yayılmasıyla alerjik rinit, astım atakları ve nefes darlığı gibi şikâyetlerin ortaya çıkabileceğini söyledi. Merkezi klima sistemlerinde hijyen kurallarına uyulmaması durumunda ise nadir de olsa Lejyoner Hastalığına neden olabilen legionella bakterisinin çoğalabileceği uyarısında bulundu.

Uzmanlar, iç ortam sıcaklığının 23-26 derece arasında tutulmasını, dış ortamla sıcaklık farkının 6 ila 8 dereceyi aşmamasını, ortamın belirli aralıklarla doğal yollarla havalandırılmasını ve klima bakımının düzenli olarak yaptırılmasını öneriyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı bulunan bireyler ve alerjik bünyeye sahip kişilerin klima kullanırken daha dikkatli olması gerektiği belirtiliyor.

Hamilelikte dehidrasyon, vücut ısısının yükselmesi, enfeksiyon riski ve aşırı yorgunluk gibi sorunların sıcak havalarda daha sık görülebildiğini söyleyen Aybar, anne adaylarının günlük en az 2,5 ila 3 litre su tüketmesi gerektiğini vurguladı. Susuzluk hissi beklenmeden düzenli aralıklarla su içmenin, idrar yolu enfeksiyonları ve erken doğum riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtti.

Sıcaklığın en yoğun hissedildiği 11.00 ile 16.00 saatleri arasında dışarı çıkılmaması gerektiğini ifade eden Aybar, açık renkli, bol ve pamuklu kıyafetlerin tercih edilmesini, şapka ve güneş gözlüğü kullanılmasını, mümkün olduğunca serin ortamlarda bulunulmasını önerdi.

Yaz aylarında enfeksiyon riskinin de arttığını hatırlatan Aybar, havuz yerine denizin tercih edilmesini, yüzme sonrası duş alınıp ıslak mayonun değiştirilmesini ve kişisel hijyen kurallarına özen gösterilmesini tavsiye etti.

Beslenmenin de yaz döneminde ayrı bir önem taşıdığına dikkat çeken Aybar, ağır ve yağlı yiyeceklerden uzak durulmasını, taze sebze ve meyve ağırlıklı beslenilmesini önerdi. Çiğ et, suşi, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve aşırı tuzlu gıdaların risk oluşturabileceğini belirten Aybar, öğünlerin az az ve sık tüketilmesinin daha sağlıklı olacağını söyledi.

Hamilelik sürecinde yürüyüş ve hafif egzersizlerin sürdürülebileceğini belirten Aybar, aktivitelerin serin saatlerde yapılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca uzun yolculuklarda düzenli mola verilmesi, güvenli güneş koruyucuların kullanılması ve reflü şikâyetlerini azaltmak için yatmadan 2-3 saat önce yemek yemenin bırakılması gerektiğini sözlerine ekledi.

Araştırmada kadınların günde ortalama 9 saat uyuduğu, erkeklerin ise 8 saat 49 dakika uyuduğu belirlendi. Hafta içi uyku süresi 8 saat 41 dakika olurken, hafta sonları bu sürenin 9 saat 28 dakikaya yükseldiği görüldü.

Günlük zaman kullanımında uykuyu, 3 saat 15 dakika ile kişisel bakım ve yemek, 2 saat 25 dakika ile istihdam faaliyetleri ve 2 saat 22 dakika ile hanehalkı ve aile bakımı takip etti.

Çalışan erkekler iş için daha fazla zaman ayırıyor

15 yaş ve üzeri bireylerde istihdam faaliyetlerine ayrılan sürenin günlük ortalama 2 saat 39 dakika olduğu tespit edildi. Çalışan bireyler arasında bu süre ortalama 5 saat 41 dakika olarak ölçülürken, çalışan erkeklerin günde ortalama 6 saat, çalışan kadınların ise 4 saat 58 dakika çalıştığı belirlendi.

Kadınların hanehalkı ve aile bakımına ayırdığı sürenin erkeklere kıyasla yaklaşık 3 saat daha fazla olduğu dikkat çekti. Çalışan kadınların bu alana 2 saat 38 dakika, çalışan erkeklerin ise 47 dakika zaman ayırdığı kaydedildi.

En az zaman spor ve doğa aktivitelerine ayrıldı

Araştırmaya göre bireylerin en az zaman ayırdığı faaliyet günlük ortalama 12 dakika ile spor ve doğa sporları oldu. Bu alana kadınların 9 dakika, erkeklerin ise 16 dakika ayırdığı belirlendi.

Sosyal yaşam ve dijital alışkanlıklar öne çıktı

Eğlence ve kültür faaliyetlerinde en yüksek oran yüzde 88,8 ile televizyon izleme olurken, sosyal medyada vakit geçirenlerin oranı yüzde 71,7’ye ulaştı. Akraba ziyareti ise yüzde 67,5 ile öne çıkan diğer faaliyetler arasında yer aldı.

2015 yılıyla karşılaştırıldığında sosyal medyada vakit geçirenlerin oranının önemli ölçüde arttığı, gazete ve dergi okuma oranının ise belirgin şekilde düştüğü görüldü. Sosyal medya kullanımı 2015’te yüzde 33,9 iken 2025’te yüzde 71,7’ye yükseldi.

Futbol oynama oranı azalırken voleybol yükseldi

Son dört haftalık verilere göre en yaygın sportif faaliyet yüzde 11,7 ile yürüyüş ve koşu oldu. Futbol oynayanların oranı azalırken, voleybol oynayanların oranında artış kaydedildi.

Araştırma sonuçları, Türkiye’de günlük yaşam alışkanlıklarının dijitalleşme, çalışma düzeni ve sosyal davranışlar açısından önemli değişimler geçirdiğini ortaya koydu.

Yeni düzenlemeyle birlikte kafe ve restoranlarda müşterilere sunulan yiyecek ve içeceklerin besin değerleri, kalori miktarları ve içerik detayları açık şekilde paylaşılacak. Uygulamayla tüketicilerin halk sağlığı standartlarına uygun ve bilinçli gıda tüketimi yapmasının teşvik edilmesi hedefleniyor.

MENÜLERDE HANGİ BİLGİLER OLACAK?

Düzenleme kapsamında işletmeler, tüketicilere sundukları ürünlere ilişkin belirli bilgileri menülerinde bulundurmak zorunda olacak.

Buna göre menülerde;

Ürünün temel bileşenleri ve hammaddeleri,

Enerji (kalori) miktarı,

Alerjen madde içerikleri,

Alkol veya domuz türevi bileşen içerip içermediğine ilişkin bilgiler,

yer alacak.

DİJİTAL MENÜLER VE QR KOD KULLANILABİLECEK

İşletmeler, zorunlu bilgileri müşterilerin kolaylıkla erişebileceği farklı yöntemlerle sunabilecek.

Bu kapsamda basılı menüler, yazı tahtaları, broşürler ve dijital ekranlar kullanılabilecek. QR kod sistemi tercih eden işletmelerin ise müşterileri bu sisteme yönlendiren açık bilgilendirmelere menülerinde yer vermesi gerekecek.

iŞLETMELER İÇİN KADEMELİ UYUM TAKVİMİ BELİRLENDİ

Tarım ve Orman Bakanlığı, sektörün yeni sisteme uyum sağlayabilmesi amacıyla işletme büyüklüklerine göre kademeli bir geçiş takvimi oluşturdu.

Buna göre ulusal zincir restoranların düzenlemeye uyum sağlaması için son tarih 1 Temmuz 2026 olarak belirlendi.

Aynı ilde üç ve daha fazla şubesi bulunan işletmelerin ise geçiş sürecini 31 Aralık 2026'ya kadar tamamlaması gerekiyor.

Merkezde diyabet hastaları ve risk grubundaki bireyler için kapsamlı takip ve eğitim programları uygulanırken, otizmli bireyler uzmanlar eşliğinde hem eğitici hem de sosyal gelişimlerine katkı sağlayan etkinliklerle destekleniyor. Psikolojik Destek Birimi ise çocuklardan yetişkinlere kadar geniş bir kitleye danışmanlık hizmeti sunarak ruh sağlığına yönelik önemli bir boşluğu dolduruyor.

Kişiye özel sağlık takibi
Diyabet Farkındalık Merkezi’nde başvuranlar kayıt altına alınıyor, ardından detaylı değerlendirmelerle kişiye özel bir yol haritası oluşturuluyor. Vücut analizleri, ölçümler ve beslenme alışkanlıkları doğrultusunda danışanlara özel öneriler sunuluyor. Uzman Diyetisyen Semiha Özge Kara, amaçlarının bireylerin sağlıklı kiloya ulaşmasını ve kronik hastalık risklerini azaltmasını sağlamak olduğunu belirtiyor.

Türkiye’de diyabet oranlarının giderek arttığına dikkat çeken uzmanlar, yaşam tarzı değişikliklerinin bu süreçte kritik rol oynadığını vurguluyor. Merkez, bu noktada farkındalık yaratmayı ve bireyleri bilinçlendirmeyi hedefliyor.

Ailelere nefes, çocuklara güvenli alan
Otizm Etkinlik Merkezi ise özellikle aileler için büyük bir ihtiyaca yanıt veriyor. Çocuklarını güvenle bırakabilecekleri bir alan bulan aileler, hem çocuklarının gelişimine katkı sağlıyor hem de günlük yaşamlarını daha rahat sürdürebiliyor. Uzmanlar eşliğinde gerçekleştirilen etkinlikler, çocukların sosyalleşmesine ve becerilerini geliştirmesine olanak tanıyor.

Merkezden faydalanan aileler, bu hizmetin hayatlarını kolaylaştırdığını ve uzun zamandır böyle bir yapıya ihtiyaç duyduklarını dile getiriyor.

Sadece hizmet değil, yaşam kalitesi sunuyor
Sağlık, eğitim ve psikolojik desteği bir araya getiren bu merkez, yalnızca bireylerin değil ailelerin de yaşamına dokunuyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal belediyecilik anlayışının güçlü bir örneği olan proje, kentte dayanışmayı büyüten ve umut veren bir model olarak öne çıkıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, engelli kadınların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıran örnek bir projeyi hayata geçirdi. Kadın Sağlığı Atölyeleri kapsamında başlatılan yeni uygulamayla, sağır ve görme engelli kadınlar Konak KETEM iş birliğiyle mamografi ve HPV taramalarına doğrudan erişim sağladı.

Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü personeli Emel Pektezel, Özlem Özer ve Melek Uslular tarafından yürütülen çalışma, yalnızca bilgilendirme ile sınırlı kalmayarak kadınların sağlık hizmetlerinden aktif şekilde faydalanmasını amaçlıyor. Refakat ve yönlendirme desteğiyle gerçekleştirilen uygulama, fiziksel, iletişimsel ve bilgiye erişim kaynaklı engelleri önemli ölçüde ortadan kaldırdı.

Hedef: En az 400 kadına ulaşmak

Projeye ilişkin bilgi veren Emel Pektezel, engelli kadınların sağlık hizmetlerine erişimde yaşadığı eşitsizlikleri azaltmayı hedeflediklerini belirterek, “Bu çalışmayı bir adım ileri taşıyarak kanser taramalarına doğrudan erişim sağladık. Amacımız, sağlık hizmetlerinin herkes için eşit, erişilebilir ve kapsayıcı olduğu bir modeli yaygınlaştırmak. Kent genelinde en az 400 engelli kadına ulaşmayı hedefliyoruz” dedi.


 

“Artık sağlık hizmetine ulaşabiliyoruz”

Uygulamadan yararlanan kadınlar ise memnuniyetlerini dile getirdi. Bornova Sessizler Derneği üyesi Ayşe Özen, daha önce eğitimlere katıldığını belirterek tarama hizmetlerinden faydalanmaktan mutluluk duyduğunu söyledi. Zümrüt Baysal ise tercüman desteği sayesinde sağlık hizmetine ulaşabildiğini ifade etti.

Görme engelli öğretmen Songül Parlak da uygulamanın kendisi için büyük bir motivasyon kaynağı olduğunu belirterek, “Tek başıma olsam bu hizmete ulaşamazdım. Bu çalışma sayesinde hem eğitim aldık hem de taramamızı yaptırdık” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hayata geçirdiği bu kapsayıcı model, sağlık hizmetlerinde fırsat eşitliğini güçlendirirken, engelli kadınların yaşam kalitesine doğrudan katkı sunuyor.